الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
156
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
سوى ديگر در مجاورت « بصره » قرار داشتند و متأثر از تمدن رومىها بودند . از آنجا كه غساسنه با مناذرهء حيره اختلاف داشتند و آنها تحت الحمايهء فارسها بودند ؛ بنابراين خودشان به رومىها تمايل داشتند و تعداد حاكمانشان ده نفر و اندى بود ، كه دربارهء آنها صحبت مىكنيم . ( 1 ) پادشاهان يمنى شام مسعودى مىنويسد : « هنگامى كه سد مأرب خراب شد ؛ قبايل عرب پراكنده شدند و غسّان به سوى شام آمدند . « 1 » آنها از فرزندان مازن بن أزد بودند و غسّان به آبى مىگفتند كه عمرو بن عامر پس از آن كه از مأرب خارج شده بود ؛ در كنار آن اقامت گزيده بود و اين آب ما بين زبيد و رمع وادى اشعريين در سرزمين يمن قرار دارد . قضاعة بن مالك بن حمير بن سبأ ، اوّلين كسى از عربهاى يمن بود كه در شام مسكن گزيد و با پادشاهان روم رابطه برقرار كرده و مسيحى شد . در مقابل ، رومىها هم آنها را حاكم عربهاى شام كردند و اوّلين كسى كه به حاكميت رسيد ، نعمان بن عمر بن مالك بود و بعد از او عمرو بن نعمان بن عمرو و سپس حوارى بن نعمان به حكومت رسيدند . ( 2 ) سپس قوم سليح كه از قضاعه بودند ؛ وارد شام گرديدند و بر تنوخ كه آنها هم از قضاعه بودند پيروز و غالب شدند و رومىها آنها را براى پادشاهى بر عربهاى شام برگزيدند . آنها از فرزندان سليح بن حلوان بن عمران بن الحاف بن قضاعه بودهاند . هنگامى كه غسّانىها به سوى شام آمدند ؛ بر كسانى كه در شام بودند ، غالب شدند و رومىها آنها را بر عرب شام حاكميت دادند و اولين پادشاه غسانىها در شام : حارث بن عمرو بن عامر بن حارثه بود و سپس حارث بن تعلبه و سپس منذر بن حارث بن جبلة بن تعلبه بن جفنة بن عمرو و سپس عوف بن منذر و سپس حارث بن منذر به سلطنت رسيدند حارث بن منذر در زمان بعثت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله حكومت مىكرد و پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله او را ترغيب به قبول اسلام كرد ؛ ولى او اسلام نياورد . بعد از او « جبلة بن الأيهم بن جبلة بن حارث » به حكومت رسيد و اسلام
--> ( 1 ) . با حفظ اين مطلب بايد گفت كه در سابق ذكر كرديم كه هجرت آنها در قرن پنجم ميلادى بوده است ؛ يعنى قرنها بعد از سيل عرم . بنابراين تاريخ ثبت شده كه مستند به اكتشافات آثارشان است ، بر چيزى كه قديمىتر از آن باشد ، دلالت نمىكند .